Asirija/Povijest/Popis asirskih vladara

Izvor: Wikiknjige
''Skoči'' na: orijentacija, traži

Ovo je popis asirskih vladara od najranijeg vremena. Usklađivanje s apsolutnim datumima postignuto je uz pomoć babilonske kronologije i asirskih popisa eponima, što daje prilično precizne datume za razdoblje od 911. do 649. p.n.e.

Točno vrijeme vladanja u razdoblju od 1420. do 1179. p.n.e. osobito je problematično, budući da ovisi o tome koji se od Popisa asirskih kraljeva koristi. Ovaj popis služi se podacima Popisa asirskih kraljeva B i C, koji kraljevima Ninurta-apal-Ekuru i Ašur-nadin-apliju daju samo tri godine vladanje, dok Popis asirskih kraljeva A Ninurta-apal-Ekuru daje 14 godina, a Ašur-nadin-apliju 4.

Premda godine između 1179. i 912. p.n.e. nisu tako sigurne kao one nakon 912., općenito su prihvaćene među asirolozima. Datiranje kraja asirskoga razdoblja do danas je nesigurno, budući da nedostaju popisi eponima nakon 649. godine.

Potrebno je razlikovati i Popis asirskih kraljeva.

Rano razdoblje[uredi]

»Kraljevi koji su živjeli u šatorima«

  • Ikunum (?)
  • Tudija (oko 2500. p.n.e.)
  • Adamu
  • Jangi
  • Suhlamu
  • Harharu
  • Mandaru
  • Imsu
  • Harsu
  • Didanu
  • Hana
  • Zuabu
  • Nuabu
  • Abazu
  • Belu
  • Azarah
  • Ušpija (oko 2020. p.n.e. ?)

»Kraljevi koji su bili praoci« (u Popisu asirskih kraljeva upisani obratnim redoslijedom)

  • Apiašal, sin Ušpijin
  • Hale, sin Apiašalov
  • Samani, sin Haleov
  • Hajani, sin Samanijev
  • Iku-Mer, sin Hajanijev
  • Jakmesi, sin Ilu-Merov
  • Jakmeni, sin Jakmesijev
  • Jazkur-el, sin Jakmenijev
  • Ila-kabkaba, sin Jazkur-elov
  • Aminu, sin Ila-kabkabov

»Kraljevi čiji su eponimi uništeni(?)«

  • Sulili, sin Aminov
  • Kikija (oko 2000.-1985. p.n.e.)
  • Akija (oko 1985.-1970. p.n.e.)
  • Puzur-Ašur I. (oko 1970.-1960. p.n.e.)
  • Šalim-ahe (oko 1960.-1945. p.n.e.)
  • Ilušuma (oko 1945.-1906. p.n.e.) (provale prema južnoj Mezopotamiji)

Staroasirsko razdoblje[uredi]

  • Erišum I. (oko 1906.-1867. p.n.e.)
  • Ikunum (oko 1867.-1860. p.n.e.)
  • Sargon I. (oko 1860.-1850. p.n.e.) (vladao iz Nimroda)
  • Puzur-Ašur II. (oko 1850.-1830. p.n.e.)
  • Naram-Sin (oko 1830.-1815. p.n.e.)
  • Erišum II. (oko 1815.-1809. p.n.e.)
  • Šamši-Adad I. (oko 1809.-1781. p.n.e.)
  • Išme-Dagan I. (oko 1780.-1741. p.n.e.)
  • Mut-Aškur (oko 1730.-1720. p.n.e.)
  • Rimuš (oko 1720.-1710. p.n.e.)
  • Asinum (oko 1710.-1706. p.n.e.)
  • razdoblje bezvlašća, sedam uzurpatora (oko 1706.-1700. p.n.e.)
    • Asur-dugul, »ničiji sin, neprikladan za prijestolje«
    • Asur-apla-idi (prvi od »šest kraljeva ničijih sinova«)
    • Nasir-Sin
    • Sin-namir
    • Ibki-Ištar
    • Adad-salulu
    • Adasi
  • Belu-bani (oko 1700.-1691. p.n.e.)
  • Libaja (oko 1690.-1674. p.n.e.)
  • Šarma-Adad I. (oko 1673.-1662. p.n.e.)
  • Iptar-Sin (oko 1661.-1650. p.n.e.)
  • Bazaja (oko 1649.-1622. p.n.e.)
  • Lulaja (oko 1621.-1618. p.n.e.)
  • Šu-Ninua (oko 1615.-1602. p.n.e.)
  • Šarma-Adad II. (oko 1601.-1598. p.n.e.)
  • Erišum III. (oko 1598.-1586. p.n.e. tradicionalno datiranje, ili oko 1580.-1567., novije datiranje)
  • Šamši-Adad II. (oko 1567.-1561. p.n.e.)
  • Išme-Dagan II. (1561.-1545. p.n.e.)
  • Šamši-Adad III. (1545.-1529. p.n.e.)
  • Ašur-nirari I. (1529.-1503. p.n.e.)
  • Puzur-Ašur III. (1503.-1479. p.n.e.)
  • Enlil-nasir I. (1479.-1466. p.n.e.)
  • Nur-ili (1466-1454. p.n.e.)
  • Ašur-šaduni (1454. p.n.e.)
  • Ašur-rabi I. (oko 1453.-1435. p.n.e.)
  • Ašur-nadin-ahe I. (oko 1435.-1420. p.n.e.)
  • Enlil-nasir II. (1420.-1414. p.n.e.)
  • Ašur-nirari II. (1414.-1407. p.n.e.)
  • Ašur-bel-nišešu (1407.-1398. p.n.e.)
  • Ašur-rim-nišešu (1398.-1390. p.n.e.)
  • Ašur-nadin-ahe II. (1390.-1380. p.n.e.)

Srednjoasirsko razdoblje[uredi]

  • Eriba-Adad I. (1380.-1353. p.n.e.)
  • Ašur-ubalit I. (1353.-1317. p.n.e.)
  • Enlil-nirari (1317.-1307. p.n.e.)
  • Arik-den-ili (1307.-1295. p.n.e.)
  • Adad-nirari I. (1295.-1263. p.n.e.)
  • Šalmanasar I. (1263.-1233. p.n.e.)
  • Tukulti-Ninurta I. (1233.-1196. p.n.e.)
  • Ašur-nadin-apli (1196.-1193. p.n.e.)
  • Ašur-nirari III. (1193.-1187. p.n.e.)
  • Enlil-kuduri-usur (1187.-1182. p.n.e.)
  • Ninurta-apal-Ekur (1182.-1179. p.n.e.)
  • Ašur-Dan I. (1179.-1133. p.n.e.)
  • Ninurta-tukulti-Ašur (1133. p.n.e.)
  • Mutakil-nusku (1133. p.n.e.)
  • Ašur-reš-iši (1133.-1115. p.n.e.)
  • Tiglat-Pileser I. (1115.-1076. p.n.e.)
  • Ašarid-apal-Ekur (1076.-1074. p.n.e.)
  • Ašur-bel-kala (1074.-1056. p.n.e.)
  • Eriba-Adad II. (1056.-1054. p.n.e.)
  • Šamši-Adad IV. (1054.-1050. p.n.e.)
  • Ašur-nasir-pal I. (1050.-1031. p.n.e.)
  • Šalmanasar II. (1031.-1019. p.n.e.)
  • Ašur-nirari IV. (1019.-1013. p.n.e.)
  • Ašur-rabi II. (1013.-972. p.n.e.)
  • Ašur-reš-iši II. (972.-967. p.n.e.)
  • Tiglat-Pileser II. (967.-935. p.n.e.)
  • Ašur-Dan II. (935.-912. p.n.e.)

Novoasirsko razdoblje[uredi]

  • Adad-nirari II. (912.-891. p.n.e.)
  • Tukulti-Ninurta II. (891.-884. p.n.e.)
  • Ašur-nasir-pal II. (884.-859. p.n.e.)
  • Šalmanasar III. (859.-824. p.n.e.)
  • Šamši-Adad V. (822.-811. p.n.e.)
  • Adad-nirari III. (811.-783. p.n.e.)
    • Samu-ramat (Semiramida), namjesnica (811.-805. p.n.e.)
  • Šalmanasar IV. (783.-773. p.n.e.)
  • Ašur-Dan III. (773.-755. p.n.e.)
  • Ašur-nirari V. (755.-745. p.n.e.)
  • Tiglat-Pileser III. (745.-727. p.n.e.)
  • Šalmanasar V. (727.-722. p.n.e.)

Ovdje završava Popis asirskih kraljeva, a sljedeći su kraljevi vladali nakon sastavljanja toga popisa.

  • Sargon II. (722.-705. p.n.e.)
  • Sanherib (705.-681. p.n.e.)
  • Asarhadon (681.-669. p.n.e.)
  • Asurbanipal (Ašurbanipal) (669. - oko 631. ili 627. p.n.e.)
  • Ašur-etil-ilani (631./627. - 623. p.n.e.); 631.-627. p.n.e. bio »namjesnik« svoga oca, Asurbanipala.
  • Sin-šumu-lišir (623. p.n.e.)
  • Sin-šar-iškun (623.-612. p.n.e.)

612. p.n.e. asirska prijestolnica, Niniva, pada pred opsadom Medijaca i Babilonaca, a jedan od asirskih vojskovođa nastavlja vladati u Haran] kao:

  • Ašur-ubalit II. (612.-609. p.n.e.)